Wachttijd anale fistel per ziekenhuis en zelfstandige kliniek: proctoloog en operatie

Hoe lang wacht Nederland op een fisteloperatie?

• 34 dagen is de gewone wachttijd tot een operatie aan een anale fistel of een andere goedaardige aandoening rond de anus: bij de helft van de 110 ziekenhuizen en zelfstandige klinieken is het korter, bij de andere helft langer.
• 20 dagen is de gewone wachttijd tot het eerste consult bij de proctoloog. Bij 46 van de 139 ziekenhuizen en zelfstandige klinieken is het langer dan de treeknorm: de vier weken die zorgaanbieders en zorgverzekeraars als maximum hebben afgesproken.
• 42 van de 110 zorginstellingen (38%) laten patiënten langer wachten op een operatie dan de treeknorm van zeven weken (NZa, peildatum 10 november 2026).

Sneller dan uw eigen ziekenhuis

Staat u op een wachtlijst bij een ziekenhuis dat hoger in de tabel staat dan Tulp Medisch Centrum in Zwijndrecht (1 dag tot het consult, 1 dag tot de operatie)? Dan kunt u daar terecht met de verwijzing die u al heeft. De operatie valt onder de basisverzekering; u betaalt het eigen risico, zoals bij elk ziekenhuis.

Bij een hoge fistel zijn er vaak twee operaties en meer controles. Is uw diagnose al elders gesteld, dan kan het consult soms online.

Zo leest u de wachttijden

Twee wachttijden. Eerste consult is de tijd tussen uw verwijzing en de eerste afspraak op de polikliniek proctologie. Operatie is de tijd tussen het besluit om te opereren en de operatie zelf. Bent u al bij een chirurg geweest en staat u op de lijst voor een operatie, dan telt voor u alleen de tweede. Is er vóór het besluit eerst een MRI nodig, dan komt die tijd tussen de twee in; die staat hier niet in.

Gewone dagen, weekenden tellen mee. 49 dagen is zeven weken.

De treeknorm. Zo lang mag u volgens de afspraken in de zorg hoogstens wachten: vier weken tot het eerste consult, zeven weken tot een operatie. Het is een afspraak, geen recht: een ziekenhuis dat langer nodig heeft, doet niets verkeerd. Maar u hoeft er ook niet op te wachten.

Doorgegeven door het ziekenhuis of de kliniek zelf. Elke twee weken geven de ziekenhuizen en zelfstandige klinieken hun wachttijd door aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), de toezichthouder op de zorg. Het is de tijd die een nieuwe patiënt daar meestal moet wachten. Het is de verwachting voor een nieuwe patiënt; uw eigen datum hoort u van de zorginstelling zelf.

Welke operatie de wachttijd dekt. Eén wachttijd voor alles wat een chirurg of dermatoloog rond de anus opereert en geen kanker is: een anale fistel, maar ook aambeien, een anaal kloofje (fissuur) en huidflapjes. Er wordt geen onderscheid gemaakt; een ziekenhuis waar vooral aambeien geopereerd worden, geeft dezelfde ene wachttijd op als een ziekenhuis met veel fistels. Bij een fistel is de operatie het openleggen van het gangetje, het plaatsen van een draadje (seton), of bij een hoge fistel een operatie die de sluitspier spaart. Ook een tweede operatie na een draadje, die de chirurg plant zodra het gangetje er rustig genoeg voor is, telt mee, ook al volgt die om medische redenen later. De wachttijd kan daardoor hoger uitvallen dan de wachttijd tot een eerste operatie.

Staat uw ziekenhuis er niet in? Dan is er een van drie redenen: het ziekenhuis geeft op dit moment geen wachttijd door; het had te weinig patiënten om een betrouwbare wachttijd te geven (dan tonen wij het niet); of het geeft voor proctologie alleen een wachttijd voor het eerste consult op. Dat laatste komt voor: 139 zorginstellingen geven een wachttijd voor het eerste consult proctologie, 110 een wachttijd voor de operatie. Staat uw ziekenhuis er met alleen een wachttijd voor het eerste consult in, dan ziet u in de tabel "niet bekend" bij de operatie.

De plaats is het adres van de zorginstelling. Sommige zorginstellingen behandelen op meer locaties. Waar u precies behandeld wordt hoort u van de zorginstelling.

De wachttijden komen van de NZa. Wij nemen ze over zoals ze zijn, zonder iets weg te laten of te veranderen, ook voor de kliniek waarmee wij samenwerken. Wat wij toevoegen is de vergelijking.

Veelgestelde vragen