Wachten op de ggz: hoe lang is te lang, en wat kunt u doen?

Hoe werkt de route naar de ggz?

Voor ggz die de zorgverzekering betaalt, heeft u een verwijzing nodig, meestal van uw huisarts. Die bekijkt met u welke hulp past.

Onder de 18 jaar loopt het anders. Dan betaalt de gemeente, niet de zorgverzekering, en kan behalve de huisarts ook het wijkteam of de jeugdarts verwijzen. Deze pagina gaat over volwassenen.

Uw verwijzing noemt meestal geen vaste aanbieder. U mag dus zelf kiezen waar u zich aanmeldt, en u mag zich bij meer dan één aanbieder aanmelden.

Hoe lang mag het duren?

Zorgaanbieders en zorgverzekeraars hebben voor de ggz twee grenzen afgesproken, de Treeknorm. Zo staan ze bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), de toezichthouder op de zorg:

Het is een afspraak, geen wet. Duurt het langer, dan heeft uw zorgverzekeraar wel de plicht om te zorgen dat u de zorg krijgt die u nodig heeft. Hoe lang het bij een bepaalde aanbieder duurt, ziet u op de website van die aanbieder: ggz-aanbieders moeten hun wachttijden publiceren.

Wat kunt u doen als u te lang moet wachten?

1. Meld u bij meer aanbieders aan. Dat mag. Vraag bij elke aanbieder naar de wachttijd tot de intake én tot de behandeling: de tweede zegt meer. Krijgt u ergens een plek, meld u dan af bij de anderen; dan schuift de lijst door voor iemand anders.
2. Vraag of er eerder plek is. Vraag de aanbieder of u op een lijst voor afzeggingen kunt, of bij een andere locatie of behandelaar eerder terecht kunt. Vraag ook of er groepsbehandeling is: daar is soms eerder plek.
3. Vraag uw zorgverzekeraar om een plek te zoeken. Duurt het langer dan de Treeknorm, dan kunt u uw verzekeraar vragen een aanbieder te zoeken waar u eerder terecht kunt. Dat heet zorgbemiddeling, en u heeft er recht op, welke polis u ook heeft. Bel of mail, en gebruik als u wilt het bericht hieronder.
4. Kijk of een aanbieder zonder contract past. Aanbieders zonder contract met uw verzekeraar hebben soms minder lang een wachtlijst. Met een naturapolis betaalt u dan meestal een deel zelf. Maar heeft u eerst uw verzekeraar om zorgbemiddeling gevraagd en lukt het niet om op tijd een plek te vinden, dan mag de verzekeraar de vergoeding niet beperken. Vraag het daarom altijd eerst aan uw verzekeraar.
5. Houd contact met uw huisarts. De praktijkondersteuner kan tijdens het wachten gesprekken met u voeren. Wordt het erger, dan kan de huisarts opnieuw kijken wat nodig is.

Wat schrijft u aan uw zorgverzekeraar?

Kopieer de tekst, vul in wat tussen haken staat en stuur het via de site of de app van uw verzekeraar. U kunt het ook voorlezen aan de telefoon.

Onderwerp: Verzoek om zorgbemiddeling ggz

Ik ben bij u verzekerd onder polisnummer [polisnummer]. Op [datum] ben ik door mijn huisarts verwezen naar de ggz. Ik sta sinds [datum] op de wachtlijst bij [naam aanbieder]. De verwachte wachttijd tot [de intake / de behandeling] is [aantal] weken. Dat is langer dan de Treeknorm.

Wilt u voor mij een aanbieder zoeken waar ik eerder terecht kan? U kunt mij bereiken op [telefoonnummer of e-mail].

Met vriendelijke groet, [naam]

U hoeft in het bericht niet te zeggen waarvoor u wordt behandeld. WachttijdZorg verstuurt en bewaart niets: u stuurt het bericht zelf.

Wat betaalt u zelf?

• Huisarts en POH-ggz: niets; het valt niet onder het eigen risico.
• Basis-ggz en gespecialiseerde ggz bij een aanbieder met een contract: de zorgverzekering betaalt; het eigen risico geldt. Meer over het eigen risico op Vergoeding.
• Bij een aanbieder zonder contract met uw verzekeraar: dat hangt af van uw polis. Met een naturapolis vergoedt de verzekeraar meestal een deel en betaalt u de rest zelf; met een restitutiepolis meestal meer. Vraag het vooraf na, met de naam van de aanbieder.
• Hulp die de basisverzekering niet vergoedt: bijvoorbeeld bij overspannenheid of een burn-out. Daarvoor is de huisarts de eerste plek. Behandeling in de ggz betaalt u dan zelf of via uw werkgever; een aanvullende verzekering vergoedt soms een deel.

Wat kunt u doen tijdens het wachten, en wanneer belt u eerder?

Wachten hoeft niet stilzitten te zijn. Dit kan helpen:

• Gesprekken bij de praktijkondersteuner (POH-ggz) van uw huisarts, ook als u al bent aangemeld bij de ggz.
• Vraag de aanbieder waar u wacht naar overbrugging. Sommige aanbieders bieden tijdens het wachten een online programma of een gesprek aan.
• Houd vast aan een ritme: opstaan en naar bed op vaste tijden, elke dag naar buiten, bewegen, en weinig alcohol en drugs. Het lost niets op, maar het kan het wachten lichter maken.
• Zeg het tegen iemand die u vertrouwt. Ook dat u op een wachtlijst staat.

Bel uw huisarts eerder als:

• uw klachten duidelijk erger worden;
• u niet meer kunt werken of de dag niet meer doorkomt;
• u steeds vaker denkt dat het leven geen zin meer heeft.

Bij gedachten aan zelfdoding: bel 113 of gratis 0800-0113, dag en nacht. Bij direct gevaar: 112.

Medisch gelezen door Jan Timmerman, anesthesioloog, BIG 59024296401 op 10 november 2026.

Veelgestelde vragen over wachten op de ggz

Meer over wachten in het ziekenhuis: Waarom duurt het zo lang?