Wachttijd anale fissuur: bij andere ziekenhuizen meestal 34 dagen, bij Tulp Medisch Centrum 1 dag

Wanneer kunt u via ons een aanvraag doen?

Uw huisarts heeft vastgesteld dat u een anale fissuur heeft en verwijst u naar de chirurg, meestal omdat het kloofje na zes tot acht weken met zachte ontlasting en zalf niet dicht is, of steeds terugkomt; of u staat al op een wachtlijst voor de polikliniek proctologie of voor een fissuurbehandeling, en u wilt eerder geholpen worden.

Heeft u een verwijzing, of staat u al op een wachtlijst, dan kunt u via WachttijdZorg een aanvraag doen bij Tulp Medisch Centrum. Hoe lang u al klachten heeft en wat u al heeft geprobeerd, maakt daarvoor niet uit: dat heeft uw arts bij de verwijzing afgewogen.

Het kan zijn dat u eerst een andere stap moet zetten. Bijvoorbeeld als:

• u nog geen verwijzing heeft en het kloofje net is ontstaan, korter dan zes weken geleden: de meeste kloofjes genezen in die tijd vanzelf, met zachte ontlasting en een verdovende of ontspannende zalf van de huisarts. Wij vervangen die stap niet.
• het kloofje niet aan de voor- of achterkant maar opzij zit, of er meer kloofjes tegelijk zijn: dat past minder bij een gewone fissuur; dan moet eerst worden uitgezocht of er iets anders achter zit, zoals de ziekte van Crohn, een infectie of een huidaandoening. Dat hoort in het ziekenhuis.
• u de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa heeft: dan hoort een behandeling aan de anus bij uw eigen MDL-arts of ziekenhuis, niet elders.
• u koorts, een warme, dikke, steeds pijnlijkere zwelling naast de anus, of pus heeft. Dat kan een abces zijn: bel dezelfde dag uw huisarts of de huisartsenpost.
• u bloed verliest bij de ontlasting en er nog niet is gekeken waar het vandaan komt, of uw ontlastingspatroon is veranderd, of u zonder reden afvalt: ga eerst naar uw huisarts, zeker als u ouder bent dan 50.
• u zwanger bent, borstvoeding geeft of net bent bevallen: een kloofje komt in die periode vaak voor en wordt dan met zachte ontlasting en een zalf behandeld; botox en een operatie wachten meestal tot later. Bespreek met uw huisarts of een verwijzing zinvol is.
• u vooral pijnloos helderrood bloed heeft en een bultje dat bij het persen naar buiten komt: dat past eerder bij aambeien; Tulp Medisch Centrum behandelt die ook. Over aambeien →

Wat is een anale fissuur?

Een anale fissuur is een scheurtje in de huid van het anaalkanaal, net binnen de anus. Meestal zit het aan de achterkant, richting het stuitje; bij vrouwen soms aan de voorkant. De typische klacht is een scherpe, snijdende pijn tijdens en na de ontlasting, soms uren lang, met een beetje helderrood bloed op het toiletpapier.

Klachten. Pijn bij en na de ontlasting, vaak beschreven als "glas poepen" of een snee; helderrood bloed op het papier of op de ontlasting; soms jeuk; en uit angst voor de pijn de ontlasting ophouden. Bij een oude fissuur zit er soms een klein huidflapje aan de buitenkant, de schildwachtaambei.

Oorzaak. Meestal harde of dikke ontlasting die de huid doet scheuren, soms juist diarree, of een bevalling. Daarna houdt het kloofje zichzelf in stand: de pijn laat de binnenste sluitspier verkrampen, door de kramp komt er minder bloed bij het wondje, en daardoor geneest het slecht. Elke behandeling probeert die kring te doorbreken door de ontlasting zacht te maken en de sluitspier te ontspannen.

Acuut en chronisch. Een kloofje dat korter dan zes weken bestaat, heet acuut; de meeste genezen in die tijd. Bestaat het langer, of komt het steeds terug, dan heet het chronisch. Een chronische fissuur heeft verharde randen, soms een schildwachtaambei, en geneest zelden nog vanzelf. Wie naar de chirurg wordt verwezen, heeft meestal een chronische fissuur.

Fissuur of aambeien? Beide geven helderrood bloed. Het verschil zit vooral in de pijn: een fissuur doet veel pijn bij de ontlasting, gewone aambeien meestal niet. De twee kunnen ook samen voorkomen. De chirurg ziet het verschil bij het consult.

Eerst de huisarts. De eerste stap is zachte ontlasting: meer vezels en vocht, zo nodig een middel als macrogol, niet persen. Daarnaast een verdovende zalf tegen de pijn, en vaak een zalf die de sluitspier ontspant (diltiazem of isosorbidedinitraat), zes tot acht weken lang. Pas als het kloofje daarna niet dicht is, volgt een verwijzing.

Hoe wordt een anale fissuur behandeld?

Een chronische fissuur wordt in stappen behandeld: eerst een zalf die de sluitspier ontspant, daarna een botoxinjectie in de sluitspier, en pas als dat niet helpt een operatie. Elke stap heeft hetzelfde doel: de kramp in de sluitspier opheffen, zodat er weer bloed bij het wondje komt en het kan genezen.

Het consult. De chirurg vraagt naar uw klachten en ontlasting en kijkt naar de anus door de billen voorzichtig te spreiden. Bij een pijnlijke fissuur wordt vaak niet met de vinger of een kijkbuis gevoeld; dat kan later, als het kloofje minder pijn doet, of onder verdoving tijdens de behandeling. U hoeft niet nuchter te zijn of te laxeren. U bespreekt welke behandeling past, wat u al geprobeerd heeft, en of u eerder een bevalling of een operatie aan de anus heeft gehad; dat telt mee voor de keuze.

Vier behandelingen, van licht naar zwaar:

Waarom niet meteen opereren? Omdat de meeste fissuren met een zalf of botox genezen, zonder blijvende ingreep aan de sluitspier. Insnijden van de sluitspier geeft de grootste kans op genezing, maar ook een kleine kans dat u blijvend minder controle over winden of dunne ontlasting heeft. Welke stap bij u past, hangt af van hoe lang u het kloofje al heeft, wat u al geprobeerd heeft, en of uw sluitspier al eerder verzwakt is, bijvoorbeeld door een bevalling. Dat bespreekt u bij het consult.

De dag van een behandeling in de operatiekamer. Bij narcose of een ruggenprik komt u nuchter. De ingreep duurt ongeveer een kwartier tot twintig minuten. Daarna mag u naar huis; bij een ruggenprik pas nadat u geplast heeft. U mag niet zelf rijden, dus iemand moet u ophalen.

Hoe lang duurt het herstel na een fissuurbehandeling?

Na een botoxinjectie kunt u meestal dezelfde of de volgende dag weer werken; de pijn wordt in de eerste weken minder, en het kloofje heeft zes tot acht weken nodig om dicht te gaan. Na het wegsnijden van de randen duurt het genezen van het wondje vier tot zes weken; na insnijden van de sluitspier is de pijn vaak binnen een paar dagen veel minder.

Na een zalf of botox. De pijn zakt meestal geleidelijk, niet in één keer. Na botox kunt u een paar weken wat minder controle over winden hebben; dat trekt weg als het middel is uitgewerkt, na twee tot drie maanden. Zachte ontlasting blijft nodig, ook als het kloofje dicht is.

Na een operatie. Pijn bij de ontlasting de eerste dagen tot een week, na het wegsnijden van de randen wat langer. Wat helpt:

• pijnstillers op vaste tijden, niet pas als de pijn erg wordt;
• een middel dat de ontlasting zacht houdt (bijvoorbeeld macrogol), plus veel drinken en vezels;
• niet persen, niet lang op het toilet zitten;
• na de ontlasting spoelen met lauw water, onder de douche of in een zitbadje, in plaats van vegen.

Wat bloed en vocht uit het wondje is de eerste weken normaal; een inlegkruisje vangt dat op.

Richttijden. Ze verschillen per persoon en per behandeling; de chirurg geeft u het advies dat bij u past.

Wat zijn de risico's van een fissuurbehandeling?

Het belangrijkste risico is dat het kloofje niet geneest of terugkomt; dan volgt de volgende stap. Het risico waar de keuze om draait, is minder controle over winden of ontlasting: tijdelijk na botox, en bij een klein deel van de patiënten blijvend na insnijden van de sluitspier. Ernstige complicaties zijn zeldzaam.

• Het kloofje geneest niet of komt terug. Na een zalf het vaakst, na insnijden van de sluitspier het minst. Zachte ontlasting en niet persen blijven ook daarna belangrijk.
• Minder controle over winden of ontlasting. Na botox tijdelijk, tot het middel is uitgewerkt. Na insnijden van de sluitspier bij een klein deel van de patiënten blijvend, meestal voor winden of dunne ontlasting. Vrouwen die vaginaal zijn bevallen en mensen die eerder aan de anus zijn geopereerd, lopen meer risico; bij hen wordt de sluitspier liever niet ingesneden.
• Bijwerkingen van de zalf: hoofdpijn en duizeligheid, vooral bij isosorbidedinitraat.
• Nabloeding of een blauwe plek na botox of een operatie, meestal gering.
• Wondinfectie of een abces, zeldzaam; heel soms ontstaat daaruit een fistel.

Waar u behandeld wordt

Tulp Medisch Centrum is een zelfstandige kliniek in Zwijndrecht met een eigen polikliniek proctologie: aambeien, anale kloofjes, fistels en huidflapjes. Tulp Medisch Centrum heeft het keurmerk van Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN-ledenlijst).

Meer over Tulp Medisch Centrum →