Naar de inhoud

Hoe lang wacht Nederland op een operatie voor lumbale stenose?

**, één alinea : Niet elk ziekenhuis opereert aan de wervelkolom. Neurochirurgie is in Nederland geconcentreerd in een beperkt aantal centra, en orthopedische wervelkolomchirurgie wordt lang niet overal gedaan. Daarom staan hier 62 zorginstellingen, tegenover ruim honderd bij een heup- of knieprothese. Wat de tabel niet laat zien: of een zorginstelling ook grote operaties doet, zoals vrijmaken op meerdere niveaus of vastzetten bij een scheefgegroeide rug. De wachttijd per zorginstelling zegt daar niets over.

Sneller dan uw eigen ziekenhuis

Staat u op een wachtlijst bij een ziekenhuis dat hoger in de tabel staat dan Flexclinics in Utrecht (10 dagen tot de operatie, 4 dagen tot het consult)? Dan kunt u daar mogelijk terecht met de verwijzing en de MRI die u al heeft. Of uw operatie in een zelfstandige kliniek kan, hangt af van hoe groot die is en van uw gezondheid; dat beoordeelt Flexclinics bij het consult. De operatie valt onder de basisverzekering; u betaalt het eigen risico, zoals bij elk ziekenhuis.

Naar de aanvraag bij Flexclinics

Wat er gebeurt, wat het kost, voor wie het wel en niet is en hoe de verwijzing werkt staat op de pagina over de operatie voor lumbale stenose.

Utrecht ligt centraal, maar u reist er meerdere keren heen: voor het consult, voor de operatie en voor de controle. Na de operatie mag u niet zelf naar huis rijden.

Zo leest u de wachttijden

Twee wachttijden. Eerste consult is de tijd tussen uw verwijzing en de eerste afspraak op de polikliniek van het specialisme dat de operatie doet. Voor een vernauwing in de onderrug is er geen aparte wachttijd voor het eerste consult; waar een zorginstelling de polikliniek Neurochirurgie – Hernia rug opgeeft, staat die hier, omdat klachten in de onderrug daar terechtkomen, en anders de wachttijd van de rugpoli of de algemene orthopediepoli, steeds met het label erbij. Operatie is de tijd tussen het besluit om te opereren en de operatie zelf. Bent u al bij een specialist geweest en is de operatie afgesproken, dan telt voor u alleen de tweede. De wachttijd voor de neuroloog, die bij klachten in de benen vaak het eerste bezoek is, staat op de neurologiepagina.

Gewone dagen, weekenden tellen mee. 49 dagen is zeven weken.

De treeknorm. Zo lang mag u volgens de afspraken in de zorg hoogstens wachten: vier weken tot het eerste consult, zeven weken tot een operatie. Het is een afspraak, geen recht: een ziekenhuis dat langer nodig heeft, doet niets verkeerd. Maar u hoeft er ook niet op te wachten.

Doorgegeven door het ziekenhuis of de kliniek zelf. Elke twee weken geven de ziekenhuizen en zelfstandige klinieken hun wachttijd door aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), de toezichthouder op de zorg. Het is de tijd die een nieuwe patiënt daar meestal moet wachten. Het is de verwachting voor een nieuwe patiënt; uw eigen datum hoort u van de zorginstelling zelf.

Welke operatie de wachttijd dekt. De operatie voor een lumbale stenose (een vernauwing van het wervelkanaal) valt hieronder, net als de herniaoperatie in rug en nek en de operatie voor een vernauwing in de nek, door een neurochirurg of een orthopedisch chirurg. Er is geen aparte wachttijd voor de operatie voor alleen de onderrug; de wachttijd in de kolom Operatie is per zorginstelling dezelfde als op de wachttijdpagina voor herniaoperaties.

Als er ook wervels worden vastgezet. Het vastzetten van wervels bij een afgegleden wervel (een spondylodese) heeft een eigen wachttijd; die staat op de spondylolisthesispagina. De wachttijd op deze pagina geldt voor het vrijmaken van de zenuwen.

Staat uw ziekenhuis er niet in? Dan is er een van drie redenen: het ziekenhuis geeft op dit moment geen wachttijd door; het had te weinig patiënten om een betrouwbare wachttijd te geven (dan tonen wij het niet); of het opereert niet aan de wervelkolom en verwijst daarvoor door. Bel in dat geval de polikliniek.

De plaats is het adres van de zorginstelling. Sommige zorginstellingen behandelen op meer locaties. Waar u precies geopereerd wordt hoort u van de zorginstelling.

De wachttijden komen van de NZa. Wij nemen ze over zoals ze zijn, zonder iets weg te laten of te veranderen, ook voor de kliniek waarmee wij samenwerken. Wat wij toevoegen is de vergelijking.

Veelgestelde vragen

Wat is de wachttijd voor een operatie voor lumbale stenose in Nederland?

Meestal is het 53 dagen. Bij de 62 ziekenhuizen en zelfstandige klinieken loopt het uiteen van 3 tot 182 dagen. De NZa telt stenose en hernia, in rug en nek, bij elkaar (NZa, peildatum 10 november 2026).

Is de wachttijd voor lumbale stenose dezelfde als voor een hernia?

Voor de operatie wel: er is één wachttijd voor de operatie, voor een vernauwd wervelkanaal en voor hernia's, in de rug en in de nek. Per zorginstelling staat hier dus dezelfde wachttijd voor de operatie als op de herniapagina. Ook de wachttijd voor het eerste consult is hetzelfde, omdat er geen aparte wachttijd voor het eerste consult voor stenose is.

Geldt deze wachttijd ook als er wervels worden vastgezet?

Nee. Het vastzetten van wervels (een spondylodese) heeft een eigen wachttijd, op de spondylolisthesispagina. Deze wachttijd geldt voor het vrijmaken van de zenuwen.

Welke operaties telt deze wachttijd mee?

Operaties voor een vernauwd wervelkanaal (stenose) en voor een hernia, in de rug en in de nek, door een neurochirurg of een orthopedisch chirurg. Een aparte wachttijd voor alleen een vernauwing in de onderrug bestaat niet.

Hoe actueel zijn deze wachttijden?

De zorginstellingen geven hun wachttijden elke twee weken door aan de NZa; wij halen ze elke nacht op. Bij elke wachttijd staat de datum waarop wij hem ophaalden. Ouder dan een maand worden de wachttijden hier nooit.

Het ziekenhuis noemde mij een andere wachttijd. Welke klopt?

Die van het ziekenhuis, voor u persoonlijk. De wachttijd hier is wat het ziekenhuis aan de NZa doorgaf voor een nieuwe patiënt. Uw eigen planning kan afwijken.

Wat is de treeknorm?

De maximale wachttijd die zorgaanbieders en zorgverzekeraars landelijk hebben afgesproken: vier weken tot een eerste polikliniekbezoek, zeven weken tot een operatie. Zorginstellingen die erboven zitten staan in de tabel gemarkeerd.

Ik wacht op een afspraak bij de neuroloog. Staat die wachttijd hier?

Nee. De neuroloog opereert niet; hij stelt de diagnose. De wachttijd voor de polikliniek neurologie per ziekenhuis staat op de neurologiepagina. Deze tabel gaat over de operatie, en die doet een neurochirurg of orthopedisch wervelkolomchirurg.

Ik sta al op een wachtlijst. Kan ik overstappen zonder nieuwe verwijzing?

Ja. Wie vóór de start van de behandeling overstapt naar een andere zorginstelling heeft geen nieuwe verwijzing nodig; uw huisarts stuurt de bestaande door, en uw MRI kan mee. Zo staat het in de landelijke verwijsafspraken van juni 2025. Hoe dat werkt →